Οι ερευνήτριες του ηρώου της πόλης στην Πατρίδα

spathi.jpg

Την Κομοτηνή επισκέφθηκαν το τελευταίο διήμερο, δύο ιστορικοί της τέχνης, υπάλληλοι του υπουργείου Πολιτισμού, με στόχο να βρουν στοιχεία για το ηρώο της πόλης.

Οι κυρίες Άνη Κοντογιώργη και Ηρώ Κατσαρίδου, εκπονούν αυτό το διάστημα μια επιστημονική έρευνα για το μνημείο, η οποία μάλιστα θα ανακοινωθεί, σε ειδική εκδήλωση, στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ, στα μέσα του Οκτώβρη.

Τις δύο υπαλλήλους του υπουργείου απασχολεί η ιστορία, αλλά και οι αντιδράσεις που έχουν προκληθεί, μετά το 2000, στην πόλη μας, για το Ηρώο.

Στα γενικά αρχεία του κράτους, στη δημοτική βιβλιοθήκη, στο δήμο και στη νομαρχία, οι δύο ερευνήτριες προσπάθησαν να βρουν την «αρχή» της ιστορίας, μιας ιστορίας που απασχολεί και σήμερα, προφανώς ένα κομμάτι της πόλης. Οι δύο γυναίκες επισκέφθηκαν, για το λόγο αυτό και τα γραφεία της εφημερίδας μας, χθες το μεσημέρι, μια που η «Πατρίδα», έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με το θέμα. Παράλληλα, οι κυρίες Κοντογιώργη και Κατσαρίδου πήραν πληροφορίες για την ιστορία, αλλά και τις «πολιτικές» του διαστάσεις από το διευθυντή της εφημερίδας μας Κώστα Τσέτλακα.

«Πρόκειται για μία επιστημονική έρευνα που κάνουμε στα πλαίσια μίας ανακοίνωσης η οποία θα γίνει στο πανεπιστήμιο του Γέιλ στα μέσα του Οκτωβρίου και η έρευνα αφορά την ιστορία της δημιουργίας του σπαθιού και τα γεγονότα που προκλήθηκαν μετά το 2000», σημείωσε η κ. Κοντογιώργη.

Οι αντιγνωμίες που «συνοδεύουν» το μνημείο αποτέλεσαν το έναυσμα για τις δύο ερευνήτριες. Η κ. Κατσαρίδου εξηγεί: «Μας ενδιέφερε ένα μνημείο και νομίζω ότι το σπαθί το συνοψίζει αυτό καλά, έχει αμφιλεγόμενο ορίζοντα αποδοχής από την τοπική του κοινωνία».

Η ίδια σημειώνει ότι ξεκίνησαν να ερευνούν μνημεία του 2ου παγκοσμίου πολέμου. «Όμως το σπαθί χτίστηκε για να αντικαταστήσει το παλαιότερο  μνημείο και να ‘ενσωματώσει’ και τους νεκρούς του 2ου παγκοσμίου πολέμου σε αυτό. Με κέντρο το Σπαθί, θέλουμε να ασχοληθούμε με το παλαιότερο μνημείο, αλλά και με το μνημείο της Εθνικής Αντίστασης».

Στόχος, της έρευνας, η ανάδειξη της «πολυδιάσπασης της μνήμης», με σημείο αναφοράς, το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο. «Ανάλογα με την εποχή διαφοροποιείται ο τρόπος και ο τόπος του μνημείου», σχολιάζει η κ. Κατσαρίδου.

Η έρευνα στην περιοχή μας αποτελεί μια δύσκολη υπόθεση. Στα γενικά αρχεία του κράτους στην Κομοτηνή, τα πράγματα είναι μάλλον «θολά». «Σε αντίθεση με άλλες πόλεις περιφερειακές, δεν υπάρχει ένας θεσμός ο οποίος να συγκεντρώνει στην ουσία την επίσημη αλληλογραφία της περιφέρειας και της κεντρικής εξουσίας» σχολιάζουν οι δύο ερευνήτριες.

Την άκρη, ωστόσο, φαίνεται να βρήκαν στο δήμο και στη νομαρχία, ενώ κάποια από τα ιστορικά στοιχεία για το Μνημείο αναβρέθηκαν στη δημοτική βιβλιοθήκη και τις τοπικές εφημερίδες.

Τι έμαθαν οι δύο ερευνήτριες; ότι το Μνημείο εγκαινιάστηκε στις 25 Μαρτίου του 1970 –ο κ. Τσέτλακας επιμένει ότι αυτά πραγματοποιήθηκαν στις 24- ενώ ο καλλιτέχνης, που το φιλοτέχνησε είναι ο αρχιτέκτονας Δάλλας.

Τα έξοδα του μνημείου μοιράστηκαν ο δήμος και η νομαρχία. Η κατασκευή του μνημείου άγγιξε τις 360.000 δραχμές, ωστόσο, η μελέτη έφτασε στα 3,5 εκατομμύρια, γεγονός, που είχε προκαλέσει την αντίδραση του, δημοσιογράφου, τότε, Κώστα Τσέτλακα: «Πώς είναι δυνατόν η μελέτη να είναι ακριβότερη από το έργο».

Το Μνημείο εμπνεύστηκε ο τότε νομάρχης Αλαμάνος, στόχος του οποίου ήταν οι εορτασμοί του 1940 να γίνονται στο μνημείο του Μικρού Πάρκου και οι υπόλοιπες γιορτές να γίνονται στο νέο μνημείο. Στην πορεία, όμως, τα πράγματα άλλαξαν. «Αυτό, τελικά, έγινε μόνο μία φορά κι αυτό, γιατί κατασκεύαζαν την οδό Ηρώων, ενώ και η παρέλαση είχε γίνει μπροστά από το δημοτικό στάδιο», λέει ο κ. Τσέτλακας. Παράλληλα, θυμάται ότι υπήρξε αντίδραση, για το ότι εγκαταλείφθηκε η πρώτη σκέψη, «γιατί στο Μνημείο του Μικρού Πάρκου είναι αναγεγραμμένα ονόματα χριστιανών και μουσουλμάνων, Έλληνες στρατιώτες, που πολέμησαν, μαζί, κατά του Χίτλερ».

Ειπώθηκαν πολλά και για αρκετή ώρα. Οι δύο γυναίκες ήθελαν να μάθουν πολλά: «Ο κόσμος γνωρίζει το όλο θέμα ή αποτελεί «τριβή» μεμονωμένων κέντρων και προσώπων;», «Υπάρχουν επίσημες ανακοινώσεις διαμαρτυρίας για το συγκεκριμένο μνημείο;», «Ο κόσμος αντιλαμβάνεται περί τίνος πρόκειται;» και άλλα.

Μια επιστημονική έρευνα για το «αμφιλεγόμενο» μνημείο, όπως οι δύο ερευνήτριες, χαρακτήρισαν. Ωστόσο, πρόκειται για μια ιστορία η οποία δεν μπορεί να αναλυθεί μόνο από επιστημονική πλευρά. Υπάρχουν πολλές «όψεις» και σίγουρα, θα πρέπει να ληφθούν υπόψιν οι κοινωνικοπολιτικές παράμετροι, την «κατάληξη» των οποίων, ζούμε ακόμη και σήμερα.

Ελευθερία Μούκανου

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s